Başlık: Suç İşlemeye Azmettirme Nedir? Şartları, Cezası ve TCK 38

Meta Açıklama: Suç işlemeye azmettirme nedir, şartları nelerdir? TCK 38 kapsamında azmettirici kaç yıl ceza alır, yardım etmeden farkı nedir? Detaylı rehber.

Suç İşlemeye Azmettirme Nedir?

Türk Ceza Kanunu’na göre azmettirme; aklında veya gündeminde hiç suç işleme fikri olmayan bir kişide, bir başkası tarafından suç işleme kararının oluşturulmasıdır. Bu kararı verdiren kişiye azmettirici (azmettiren), bu kararın etkisiyle suçu fiilen işleyen kişiye ise fail denir.

Azmettirme, ceza hukukunda "suça iştirak" hallerinden biridir ve TCK’nın 38. maddesinde düzenlenmiştir.

Suç İşlemeye Azmettirme Şartları Nelerdir?

Bir eylemin ceza hukuku anlamında azmettirme sayılabilmesi için kanunen şu şartların gerçekleşmesi gerekir:

Önceden Suç İşleme Kararının Bulunmaması: Azmettirilen kişinin, azmettirenin yönlendirmesinden önce suç işleme yönünde kesin bir kararının olmaması gerekir. Eğer kişi zaten suçu işlemeye karar vermişse, yapılan müdahale "azmettirme" değil, "suça yardım etme" kapsamında değerlendirilir.
Kasıtlı Hareket Edilmesi: Azmettiricinin kasten hareket etmesi zorunludur. Taksirle (dikkatsizlik veya tedbirsizlikle) azmettirme hukuken mümkün değildir.
Kastın Kapsamı: Azmettirenin kastı; suçun kanuni unsurlarını, kişide suç işleme kararı oluşturmayı ve suçun o kişi tarafından işlenmesini kapsamalıdır. Ancak suçun işleneceği yer, zaman veya diğer detayların azmettiren tarafından önceden belirlenmiş olması şart değildir.
Suçun En Azından Teşebbüs Aşamasına Ulaşması: Azmettiricinin cezalandırılabilmesi için (bağlılık kuralı gereği) azmettirilen kişinin suçu en azından teşebbüs aşamasına getirmesi gerekir. Kişi suç işlemekten vazgeçer veya hiçbir icra hareketine başlamazsa azmettiriciye ceza verilemez.

Azmettiricinin Sorumluluk Sınırı ve Sınırın Aşılması

Azmettirici, yalnızca azmettirdiği suçtan ve kendi kastının kapsadığı eylemlerden sorumludur.

Sınırın Aşılması (Aşılan Kast): Azmettirilen kişi, azmettirenin talimatının dışına çıkarak daha ağır veya farklı bir suç işlerse (örneğin hırsızlık için azmettirilen kişinin kasten yaralama veya yağma suçunu da işlemesi durumunda), azmettirici bu aşılan kısımdan sorumlu tutulamaz.

Azmettireni Azmettirme (Zincirleme Azmettirme)

Ceza hukukunda bir kimseyi, bir başkasını suça azmettirmesi için yönlendirmek de mümkündür. Bu duruma "azmettireni azmettirme" denir. Böyle bir durumda; hem asli azmettirici hem de onu azmettiren kişi eşit derecede sorumlu tutulur.

Azmettirici Kaç Yıl Ceza Alır? (TCK 38)

TCK m. 38 uyarınca, suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun asıl faili hangi ceza ile cezalandırılacaksa aynı ceza ile cezalandırılır. Yani azmettirici, suçu bizzat işlememiş olsa dahi fail ile aynı cezayı alır. Ayrıca üstsoy/altsoy ilişkisindeki kişilerin azmettirilmesi halinde ceza artırımı söz konusu olabilmektedir.

Ceza Davalarında Azmettirme İddiası ve Hukuki Destek

Azmettirme iddiaları; kastın tespiti, sanık beyanları ve delillerin değerlendirilmesi bakımından ceza yargılamasının en karmaşık alanlarından biridir. "Azmettirme" ile "suça yardım etme" arasındaki sınır, verilecek ceza miktarını doğrudan etkiler. Hak kaybına uğramamak ve etkili bir savunma kurgulamak için sürecin tecrübeli bir ceza avukatı tarafından takip edilmesi kritik önem taşır.

AZMETTİRMENİN CEZASI NE KADARDIR?

Azmettiren, suçun cezası ile cezalandırılır. Yani azmettirmenin cezası, suçun cezası ile aynıdır. Azmettirici, suça TCK m. 40 uyarınca, bağlılık kuralı ile bağlıdır.

AZMETTİRME NASIL İSPATLANIR?

Azmettirme; ceza muhakemesi hukuku kapsamında serbest delil ilkesi çerçevesinde her türlü delille ispatlanabilir. Ancak azmettirmenin, ceza muhakemesi hukukunun maddi gerçeğe ve kesin sonuca ulaşma amacı doğrultusunda da her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delille ispatlanması gerekir. Bu bağlamda da her somut olaya özgü olarak hakim ya da mahkeme tarafından durum takdir edilir.

SUÇ İŞLEMEYE AZMETTİRME YARGITAY KARARLARI

Konuyla ilgili bir kısım Yargıtay kararları aşağıdaki gibidir:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 18.03.2021 tarih, 2020/1-465 E. 2021/122 K.

“Azmettirme, belli bir suç işleme hususunda henüz bir düşüncesi olmayan kişide, bir başkası tarafından suç işleme kararının oluşmasının sağlanmasıdır. Eğer kişi daha önceden suçu işlemeye karar vermiş ise bu takdirde azmettirme değil, artık aynı Kanun'un 39/2. maddesi kapsamında manevi yardım söz konusu olacaktır. Azmettiren konumundaki kişinin kasten hareket etmesi gerekir. Bu kastın, failde belli bir suçu işleme konusunda karar oluşturmayı, suçun bu kişi tarafından işlenmesi hususunu ve azmettirilen suçun kanuni tanımındaki unsurlarını kapsaması gerekli olmasına karşın, eylemin yer ve zamanı ile işleniş tarzına ilişkin ayrıntıların belirlenmesine gerek yoktur.”

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 24.05.2016 tarih, 2014/1-593 E. 206/269 K.

“Azmettirme, belli bir suçu işleme hususunda henüz bir fikri olmayan kişide, bir başkası tarafından suç işleme kararının oluşmasının sağlanmasıdır. Eğer, kişi daha önce suçu işlemeye karar vermiş ise, bu taktirde azmettirme olmaz, artık manevi yardım olabilir. Azmettirme, yeni yasada bir şeriklik hali olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte, izlenen suç politikasının gereği olarak, azmettirenin de, failin cezası ile cezalandırılacağı kabul edilmiştir. Hatta 38. maddenin 2. fıkrasındaki hallerde azmettirene failden daha fazla ceza öngörülmüştür.

Yukarıda da belirtildiği gibi ancak kasten işlenebilen bir suça azmettirme mümkündür. Azmettirme, daima eylem üzerinde manevi bir etkiyi ifade etmektedir, ihmali davranışla azmettirme mümkün değildir. Azmettirenin kasten hareket etmesi gerekir. Bu kastın, failde belli bir suçu işleme hususunda karar oluşturmayı, suçun bu kişi tarafından işlenmesi hususunu ve azmettirilen suçun kanuni tanımındaki unsurlarını kapsaması gerekir. Eylemin yer ve zamanının veya eylemin işleniş tarzına dair ayrıntıların belirlenmesine gerek yoktur. Yine, kişi ancak belli bir suça azmettirilebilir. Suç işlemesi istenen kişinin belli olmaması halinde de azmettirmeden söz edilemez. Azmettirmeden ceza verilebilmesi için bu suçun tamamlanmış veya en azından teşebbüs aşamasında kalmış olması gerekir. Sonuçsuz kalmış azmettirmeden ceza verilmez. Ancak, bu hal ayrı bir suç olarak yasada ayrıca düzenlenmişse o zaman cezalandırılabilir. Azmettirilenin sınırı aşması halinde, önemsiz sapmalar, işlenen suçtan dolayı kişinin azmettiren sıfatıyla sorumlu tutulmasına engel oluşturmaz. Bunun dışında azmettirilenin, nitelik veya nicelik olarak azmettirilen suçun sınırlarını aşması halinde, azmettiren ancak azmettirdiği suçtan cezalandırılabilir. Aşılan kısımdan sorumlu tutulamaz. Ayrıca, azmettireni azmettirmek de mümkündür. Bu durumda, hem azmettireni azmettiren, hem de azmettiren aynı şekilde sorumlu olurlar.”

Yargıtay 1. Ceza Dairesi 13.10.2020 tarih, 2020/2423 E. 2020/2313 K.

“Azmettirme; maktule karşı suç işleme yönünde kendisinde herhangi bir kanaat ve karar olmayan bir kişiye suç işleme kararını verdirmektir.”

Yargıtay 16. Ceza Dairesi 27.03.2018 tarih, 2017/2554 E. 2018/935 K.

“Suç işleme kararı olmayan bir kişinin suç işlemesi için ikna edilmesi azmettirmedir ( TCK madde 38 ).”

Google Sites

Report abuse